Theo ông Dan Svensson, Giám đốc quản lý danh mục đầu tư Quỹ Vietnam Debt Fund (VDeF) thuộc Dragon Capital, mô hình VAR (tạm dịch, “giá trị chịu rủi ro”) ở Việt Nam không dùng để quản trị rủi ro được do chất lượng dữ liệu kém và lịch sử thị trường ngắn.
Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới vào năm 2007 và chỉ khi ấy thị trường tài chính nước này mới bắt đầu phát triển. Thế nên, không có đủ dữ liệu để chạy chính xác mô hình VAR.
Nhớ lại thời còn giúp ngân hàng Handelsbanken ở Thụy Điển chuẩn bị thực hiện chuẩn Basel II, ông Svensson chia sẻ mình đã quen với việc dự báo tài chính bằng mô hình, “chính xác đến năm, sáu chữ số thập phân”.
Nhưng phương pháp ấy nếu dùng ở Việt Nam không những vô giá trị mà còn “tạo cảm giác an toàn giả tạo”.
“Ở đâu xây dựng dữ liệu theo chuỗi thời gian để chạy mô hình VAR cũng khó, nhưng ở Việt Nam, không những thanh khoản thấp mà chất lượng dữ liệu cực kém, nhiều khi còn hoàn toàn không có, nên đây là chuyện bất khả thi.
 Dan Svensson, Giám đốc Quản lý danh mục đầu tư Quỹ Vietnam Debt Fund, Dragon Capital.
|
Nếu cứ nghe theo kết quả từ mô hình VAR, chắc tôi chết lâu rồi,” ông Svensson nói.
Theo ông Svensson, bộ dữ liệu trái phiếu chính phủ Việt Nam cũng được, nhưng với trái phiếu doanh nghiệp thì “đơn giản là không tồn tại”. Vị Giám đốc này buộc phải thay đổi phương pháp quản trị và đánh giá rủi ro cho danh mục trái phiếu của mình sang phương pháp định tính.
Tuy vậy, chuyện dữ liệu kém không phải là “đặc sản” của Việt Nam, thực chất nguyên nhân của nó chỉ là vì thị trường vốn Việt Nam còn quá non trẻ.
“Thị trường phải bắt đầu từ đâu đó, dần dần thì dữ liệu sẽ tốt lên thôi, chẳng có lý do gì mà Việt Nam không có bộ dữ liệu tốt được cả,” ông Hendra Tan, Phó Tổng Giám đốc Công ty tư vấn Accenture, nói.
Svensson kể ông xây dựng mô hình vỡ nợ cho danh mục trái phiếu của mình bằng cách thu thập dữ liệu từ các nước láng giềng và các quốc gia OECD, rồi lấy đó làm cơ sở mà phán đoán cho thị trường Việt Nam.
“Tôi làm thế vì chẳng còn lựa chọn nào khác, mà tôi nói luôn đây không phải mô hình vỡ nợ đâu nhé, chỉ là một cách xếp hạng trái phiếu thôi.”
|
"Tính minh bạch ở DNNN gần như bằng không. Chúng tôi đánh giá họ thế nào đây? Thực sự tôi chẳng biết. Đúng là ác mộng." |
Báo cáo xếp hạng tín dụng quốc gia gần đây của Fitch Ratings nhấn mạnh tới chuyện các doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam rất kém minh bạch, và đây có thể là“nghĩa vụ nợ tiềm ẩn lớn [cho nhà nước]”.
Dù Giám đốc Svensson có khuyên nên bình tĩnh đợi thị trường vốn Việt Nam phát triển, ông lại lớn tiếng chỉ trích khối DNNN.
“Tính minh bạch ở DNNN gần như bằng không. Chúng tôi đánh giá họ thế nào đây? Thực sự tôi chẳng biết. Đúng là ác mộng,” ông nói.
