Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia (UBGSTCGQ) mới có bản báo cáo về tình hình kinh tế vĩ mô tháng 4/2013.
Tổ chức này đánh giá rằng, chỉ số lạm phát (CPI) tháng 4/2013 tăng nhẹ 0,02% so với tháng 3/2013 và qua 4 tháng đầu năm 2013 chỉ tăng ở mức 2,41% so với đầu năm.
Tuy nhiên, lực cầu quá yếu cũng là nguyên nhân khiến cho những yếu tố thường gây áp lực lớn đến CPI như việc tăng giá xăng, tăng giá thuốc và dịch vụ y tế (trong tháng 4, đã có 3 tỉnh thành tăng giá dịch vụ y tế là Hải Phòng, Bình Thuận, Nam Định) cũng không gây nhiều tác động đến việc tăng chỉ số giá chung.
Về lĩnh vực tiền tệ, tổ chức này đánh giá, thời gian qua lãi suất cho vay trên thị trường 2 ở mức tương đối thấp, tập trung chủ yếu vào kỳ hạn qua đêm và 1 tuần với mức lãi suất phổ biến từ 3 - 5%.
Các yếu tố như lạm phát được kiểm soát ở mức thấp và mặt bằng lãi suất trong xu hướng giảm đang hình thành nên cơ sở để lãi suất cho vay có thể giảm thêm 2 - 3% trong thời gian tới - Ủy ban Giám sát dự báo.
Tiền ngân hàng chủ yếu đang “chảy” vào trái phiếu Chính phủ
Theo NHNN, sau gần 3 tuần đầu tiên của tháng 4, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 1,14% so với cuối năm 2012. Trong khi đó, tăng trưởng tín dụng 4 tháng đầu năm 2012 giảm 0,85% so với cuối năm 2011.
Tuy nhiên, Ủy ban Giám sát cho rằng con số này vẫn thấp hơn nhiều so với nhu cầu vốn của nền kinh tế.
Theo tính toán của Ủy ban, chỉ tính riêng quý I/2013 để đảm bảo tổng vốn đầu tư đạt mức đề ra tăng trưởng tín dụng trong quý I/2013 cần phải đạt mức tăng ít nhất 1,5% so với cuối năm 2012 (tương đương mức tăng thêm khoảng 50 nghìn tỷ đồng). Nhưng tính đến giữa tháng 4/2013, tăng trưởng tín dụng của toàn hệ thống ngân hàng mới chỉ đạt khoảng 1,44% so với đầu năm.
Cơ quan này đã chỉ ra những nguyên nhân khiến tín dụng không thể tăng trong thời gian qua bao gồm: Lãi suất cho vay còn cao so với khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp; tỷ lệ nợ xấu cao khiến tín dụng khó tăng mạnh dù huy động vẫn đạt mức tăng khá.
Do khó khăn trong việc tìm đầu ra tín dụng, vốn huy động chủ yếu được các tổ chức tín dụng tập trung vào đầu tư tài chính phi tín dụng như đầu tư trái phiếu chính phủ cho dù lợi suất trái phiếu có những thời điểm đã hạ xuống mức thấp nhất trong nhiều năm qua.
Điển hình, ngày 28/3 lãi suất trúng thầu kỳ hạn 3 năm lần đầu tiên xuống mức dưới 8% kể từ 4 năm qua (7,84%).
Theo tính toán của Ủy ban Giám sát, những tháng đầu năm thông qua phát hành trái phiếu, ngân sách nhà nước đã huy động được nguồn vốn lớn để đầu tư nhằm gia tăng tổng cầu, tuy nhiên tốc độ giải ngân chậm đã khiến khả năng hỗ trợ tổng cầu từ ngân sách nhà nước không đạt được hiệu quả như mong đợi do còn một lượng vốn lớn chưa được giải ngân.
Như vậy, có thể nói rằng, tỷ lệ nợ xấu tăng cao gây tắc nghẽn nguồn vốn tín dụng ngân hàng cùng với tốc độ giải ngân vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước chậm đang tạo nên tác động kép gây ra hiệu ứng loại trừ đầu tư khu vực tư nhân ngoài mong muốn do nguồn vốn chủ yếu đi vào khu vực nhà nước cho dù Chính phủ không chủ động mở rộng chính sách tài khóa – Tổ chức này kết luận.
