Trong thời gian TTCK tăng điểm vừa qua, nhóm cổ phiếu của các CTCK đều phục hồi trên 100% so với mức đáy, thuộc tốp chứng khoán tăng giá mạnh nhất thị trường. Ngày 19/5 tới đây, CTCP Chứng khoán TP. HCM (HSC) sẽ niêm yết 39,46 triệu cổ phiếu trên HOSE. Như vậy, trên sàn niêm yết sẽ có 5 cổ phiếu ngành chứng khoán được giao dịch. NĐT có thể kỳ vọng gì ở các chứng khoán này?
Hoạt động tự doanh
Năm 2008, chỉ có SSI và HSC có lãi, ba CTCK còn lại đều thua lỗ lớn, chủ yếu do trích lập dự phòng hoạt động tự doanh. Lường trước diễn biến phức tạp của thị trường, SSI đã sớm cắt giảm những khoản đầu tư có độ rủi ro cao, tái cơ cấu danh mục đầu tư cổ phiếu và điều chuyển một phần vốn sang đầu tư trái phiếu. Kết quả năm 2008, doanh thu thuần tự doanh và đầu tư vốn của SSI giảm 29%, từ mức 880 tỷ đồng năm 2007 xuống 625 tỷ đồng. Cuối năm 2008, Công ty lãi 250,5 tỷ đồng. Tại thời điểm 31/3/2009, giá trị chứng khoán tự doanh ngắn hạn của SSI là 798,57 tỷ đồng, tăng gần 70% so với hồi đầu năm, lượng tiền mặt lên tới 1.178 tỷ đồng.
Tổng giá trị cổ phiếu tự doanh của HSC vào đầu năm 2008 là 625 tỷ đồng và chỉ còn 229 tỷ đồng theo thị giá cho đến cuối năm do hai yếu tố: Công ty chủ động giảm danh mục đầu tư và giá trị trên thị trường sụt giảm. Trong năm 2008, HSC lỗ ròng 40 tỷ đồng từ hoạt động tự doanh chứng khoán và lỗ do trích dự phòng giảm giá là 158 tỷ đồng. Tuy nhiên, lợi nhuận từ hoạt động đầu tư trái phiếu của HSC khá cao, đạt 169,6 tỷ đồng, góp phần tạo ra 23,5 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. Quý I/2009, HSC đạt mức lợi nhuận sau thuế 35,17 tỷ đồng - cao nhất trong số 5 CTCK. Thế mạnh của HSC còn ở hơn 1.000 tỷ đồng tiền mặt và trái phiếu vào thời điểm 31/3/2009.
Nhận xét về hoạt động tự doanh, báo cáo thường niên 2008 của BVSC tự bạch: "Hầu hết chứng khoán có trong danh mục đầu tư năm 2007 chuyển qua và giải ngân trong đầu năm 2008 đều có giá trị cao hơn nhiều so với giá thị trường tại thời điểm cuối năm. Các chứng khoán OTC gần như bị đóng băng…". Kết quả cuối năm 2008, BVSC lỗ 452,4 tỷ đồng - số lỗ lớn nhất trong số 5 CTCK. Tuy nhiên, quý I/2009 công ty này đã có lãi.
Trong khi đó, vào tháng 11/2008, KLS đã tất toán toàn bộ danh mục đầu tư, đây là lý do chính gây ra khoản thua lỗ 347,7 tỷ đồng trong năm. Với HPC, con số thua lỗ trong năm 2008 là 119,8 tỷ đồng. Quý I/2009, hai công ty lỗ tương ứng 3,5 tỷ đồng và 15,62 tỷ đồng (xem bảng 1).
Hoạt động ngân hàng đầu tư
Năm 2008, do sự tụt dốc của TTCK, nhiều DN ngưng kế hoạch IPO hoặc niêm yết, do đó hoạt động tư vấn tài chính của các CTCK đều chững lại. CTCK SSI công bố doanh thu thuần của khối dịch vụ ngân hàng đầu tư năm 2008 là 18 tỷ đồng, thấp hơn 75% so với năm 2007, doanh thu bảo lãnh và đại lý phát hành giảm 83%, doanh thu tư vấn tài chính giảm 59%. Nguồn thu chủ yếu của SSI đến từ các hợp đồng tư vấn cổ phần hóa và niêm yết, với các hợp đồng lớn như tư vấn niêm yết cho Hoàng Anh Gia Lai, PVFC và tư vấn cổ phần hóa Vietinbank.
BVSC tỏ ra vẫn rất mạnh trong mảng tư vấn. Trong năm 2008, Công ty có 137 hợp đồng niêm yết và phát hành, 57 hợp đồng tư vấn chuyển đổi, có 6 hợp đồng bảo lãnh phát hành và 18 hợp đồng tư vấn định giá tài chính. Còn HSC, trong năm qua cũng đã thực hiện tư vấn cổ phần hóa cho một số DN khá lớn, như Công ty Dệt may Phong Phú và Công ty Vận chuyển đường thủy phía Nam, ký hợp đồng ký tư vấn tài chính cho Công ty Phân lân Văn Điển; phát hành cổ phiếu và tư vấn niêm yết cho CTCP Xây dựng Bình Chánh (BCCI). Năm 2008, KLS công bố có 9 hợp đồng tư vấn niêm yết được ký kết và 7 hợp đồng tư vấn niêm yết được hoàn thành, trong đó có các tên tuổi lớn như Vinaconex, Traphaco, Kinh Bắc…
Thị phần môi giới
Tính đến ngày 31/3/2009, trong số 5 CTCK niêm yết, SSI dẫn đầu về số lượng tài khoản cá nhân và tổ chức; kế tiếp là BVSC - dù tụt lại khá xa so với SSI. Cả hai CTCK trên đều tạo ra sự khác biệt lớn với ba công ty còn lại về số lượng tài khoản được mở (xem bảng 2).
Về thị phần môi giới, theo thông tin từ các công ty, ngôi vị số 1 thuộc về CTCK SSI với 14,5% thị phần môi giới tại HOSE và 7% tại HASTC trong năm 2008. CTCK Bảo Việt công bố, trong năm 2008 chiếm 6,7% thị phần môi giới tại HOSE và 2,5% trên HASTC. CTCK HSC cho biết, năm 2008 tổng hợp thị phần môi giới trên cả HOSE và HASTC của Công ty là 4,65%. Ngoài ra, theo tính toán của HSC, trong quý I/2009 thị phần môi giới của Công ty trên HOSE là 5,05% và HASTC là 3,62%. Riêng KLS và HPC không công bố thị phần nắm giữ.
